ปริมาณดินถม 1 ไร่ ใช้กี่คิว? พร้อมสูตรคำนวณแบบเข้าใจง่าย
หากมีที่ดิน 1 ไร่ และกำลังวางแผนถมดิน หนึ่งในคำถามแรกที่เจ้าของที่ดินมักต้องการทราบคือ “ปริมาณดินถม 1 ไร่ ต้องใช้กี่คิว?”
คำตอบไม่ได้มีตัวเลขเดียว เพราะปริมาณดินขึ้นอยู่กับ ความสูงที่ต้องการถม (Fill Height) รวมถึงสภาพพื้นที่เดิม การบดอัด และการยุบตัวของวัสดุถม
แต่เราสามารถคำนวณปริมาณเบื้องต้นได้ง่ายมาก เพราะ
1 ไร่ = 1,600 ตารางเมตร
ดังนั้น หากพื้นที่ 1 ไร่มีระดับเดิมสม่ำเสมอ และต้องการถมสูงเฉลี่ย 1 เมตร ปริมาตรตามรูปทรงเรขาคณิตจะเท่ากับ
1,600 × 1 = 1,600 ลูกบาศก์เมตร หรือประมาณ 1,600 คิว
อย่างไรก็ตาม 1,600 คิวไม่ควรถูกนำไปใช้เป็นจำนวนดินที่ต้องสั่งจริงโดยอัตโนมัติ เพราะหน้างานจริงยังมีเรื่องระดับพื้นที่เดิม การบดอัด การยุบตัว ความลาดเอียง และคุณสมบัติของวัสดุเข้ามาเกี่ยวข้อง
“คิวดิน” คืออะไร?
คำว่า คิว ที่ใช้กันในงานดิน หมายถึง ลูกบาศก์เมตร (Cubic Meter: m³)
ตัวอย่างเช่น
- กว้าง 1 เมตร
- ยาว 1 เมตร
- สูง 1 เมตร
จะมีปริมาตรเท่ากับ 1 ลูกบาศก์เมตร หรือ 1 คิว
จึงต้องแยกให้ออกจาก “ตารางเมตร” ซึ่งเป็นหน่วยพื้นที่
ตารางเมตร (m²) = พื้นที่
ลูกบาศก์เมตร (m³) = ปริมาตร
สูตรคำนวณปริมาณดินถม 1 ไร่
สูตรพื้นฐานของการคำนวณปริมาณงานถมคือ
ปริมาณดิน (m³) = พื้นที่ (m²) × ความสูงเฉลี่ยที่ต้องการถม (m)
เมื่อพื้นที่ 1 ไร่เท่ากับ 1,600 ตารางเมตร จึงสามารถเขียนเป็นสูตรสำหรับพื้นที่ 1 ไร่ได้ว่า
ปริมาณดิน = 1,600 × ความสูงเฉลี่ยที่ต้องการถม
ตัวอย่างถมดิน 1 ไร่ สูง 1 เมตร
1,600 × 1 = 1,600 คิว
ดังนั้น ถมพื้นที่ 1 ไร่ สูงเฉลี่ย 1 เมตร จะมีปริมาตรตามแบบประมาณ 1,600 คิว
ตัวอย่างถมดิน 1 ไร่ สูง 1.5 เมตร
1,600 × 1.5 = 2,400 คิว
ดังนั้น ปริมาตรตามแบบจะอยู่ที่ประมาณ 2,400 คิว
ตารางปริมาณดินถม 1 ไร่ ตามความสูง
| ความสูงที่ถม | ปริมาณตามแบบเบื้องต้น |
|---|
| 30 ซม. | 480 คิว |
| 50 ซม. | 800 คิว |
| 80 ซม. | 1,280 คิว |
| 1 เมตร | 1,600 คิว |
| 1.20 เมตร | 1,920 คิว |
| 1.50 เมตร | 2,400 คิว |
| 2 เมตร | 3,200 คิว |
หมายเหตุ: ตารางนี้เป็นการคำนวณทางเรขาคณิตสำหรับพื้นที่ 1,600 ตร.ม. โดยสมมติว่าระดับพื้นที่เดิมสม่ำเสมอ ยังไม่ใช่ปริมาณดินหลวมที่ต้องสั่งซื้อจริง
ทำไมคำนวณได้ 1,600 คิว แต่สั่งดินจริงอาจไม่ใช่ 1,600 คิว?
นี่เป็นจุดสำคัญมากของการคำนวณงาน Earthwork
ดินที่อยู่บนรถก่อนนำมาถม (Loose Volume) กับดินหลังจากบดอัดแล้ว (Compacted Volume) อาจมีปริมาตรไม่เท่ากัน
เมื่อดินถูกเกลี่ยและบดอัด ช่องว่างระหว่างเม็ดดินจะลดลง ทำให้ปริมาตรเปลี่ยนแปลงได้
ดังนั้น ไม่ควรใช้เปอร์เซ็นต์เผื่อแบบตายตัวกับงานทุกประเภท เพราะขึ้นอยู่กับ
- ชนิดของดิน
- ความชื้น
- ความหนาแน่นเดิม
- วิธีการขนส่ง
- เครื่องจักรที่ใช้บดอัด
- Specification ของโครงการ
- ค่า Compaction ที่แบบหรือวิศวกรกำหนด
สำหรับโครงการที่ต้องการความแม่นยำ ควรคำนวณจากข้อมูลวัสดุจริงและข้อกำหนดทางวิศวกรรม
ก่อนคำนวณดินถม ต้องรู้ “ระดับเดิม” และ “ระดับที่ต้องการ”
การใช้สูตร พื้นที่ × ความสูง เหมาะสำหรับการประเมินเบื้องต้นเมื่อพื้นที่ค่อนข้างราบ
แต่หน้างานจริงมักไม่ได้เรียบทั้งหมด
ตัวอย่างเช่น ด้านหน้าที่ดินอาจต้องถมเพียง 50 ซม. แต่ด้านหลังอาจต่ำกว่าจนต้องถม 1.50 เมตร
ในกรณีนี้ การนำความสูง 1 เมตรไปคูณพื้นที่ทั้งหมดทันทีอาจทำให้ปริมาณคลาดเคลื่อนได้
งานที่ต้องการความแม่นยำจึงควรมีการ Survey ระดับพื้นที่ แล้วคำนวณปริมาตร Cut & Fill จากระดับเดิมเทียบกับระดับออกแบบ
ถมดิน 1 ไร่ ต้องใช้รถกี่เที่ยว?
จำนวนเที่ยวรถไม่สามารถระบุจากคำว่า “1 ไร่” เพียงอย่างเดียวได้ เพราะต้องทราบอย่างน้อย 2 ตัวแปร คือ
- ปริมาณดินที่ต้องใช้จริง
- ปริมาตรดินที่รถแต่ละคันบรรทุกได้จริง
สูตรประเมินคือ
จำนวนเที่ยว = ปริมาณดินที่ต้องขน ÷ ปริมาณดินต่อเที่ยว
ตัวอย่างสมมติ หากต้องขนดิน 1,600 คิว และรถขนดินได้จริงเฉลี่ย 10 คิวต่อเที่ยว
1,600 ÷ 10 = 160 เที่ยว
แต่ตัวเลขนี้เป็นเพียงตัวอย่าง เพราะความจุจริงแตกต่างกันตามประเภทรถ ตัวถัง น้ำหนักบรรทุก และข้อจำกัดในการขนส่ง
ปัจจัยที่ทำให้ปริมาณดินถมจริงเพิ่มหรือลด
1. ระดับพื้นที่เดิม
พื้นที่ลาดเอียงหรือเป็นแอ่งทำให้ความสูงถมแต่ละจุดไม่เท่ากัน
2. การบดอัดดิน
งานที่กำหนดค่าความแน่นของดินจะต้องวางแผนวัสดุและกระบวนการบดอัดให้สัมพันธ์กัน
3. ประเภทของวัสดุถม
ดินแต่ละชนิดมีคุณสมบัติแตกต่างกัน ไม่ควรพิจารณาเฉพาะราคาต่อคิว
4. ความลาดเอียงของพื้นที่
บางโครงการต้องทำ Slope เพื่อการระบายน้ำ ทำให้ปริมาณไม่เท่ากับการถมเป็นระนาบทั้งหมด
5. ขอบเขตพื้นที่ถมจริง
ที่ดิน 1 ไร่ไม่ได้หมายความว่าจะต้องถมเต็ม 1,600 ตร.ม. เสมอไป เพราะอาจต้องเว้นระยะร่น คูระบายน้ำ ทางเข้า หรือพื้นที่อื่นตามการออกแบบ
ถมดิน 1 ไร่ ควรถมสูงเท่าไหร่?
ไม่มีตัวเลขเดียวที่เหมาะกับทุกพื้นที่
ควรพิจารณาจาก
- ระดับถนน
- ระดับพื้นที่ข้างเคียง
- ประวัติน้ำท่วม
- ระบบระบายน้ำ
- ระดับ Finished Ground Level (FGL)
- ประเภทอาคารที่จะก่อสร้าง
- แบบและข้อกำหนดของโครงการ
ดังนั้น การกำหนดว่า “ต้องสูงกว่าถนน 50 ซม. หรือ 1 เมตรเสมอ” อาจไม่เหมาะกับทุกหน้างาน
ขั้นตอนก่อนสั่งดินถม 1 ไร่
สำรวจพื้นที่
ตรวจสอบขนาดพื้นที่ ทางเข้าออก สภาพดิน และสิ่งกีดขวาง
วัดระดับ
สำรวจ Existing Ground Level และกำหนดระดับที่ต้องการหลังถม
คำนวณปริมาณ
คำนวณจากระดับจริงของแต่ละบริเวณ ไม่ใช่ดูเฉพาะขนาดที่ดิน
เลือกวัสดุถม
เลือกวัสดุตามลักษณะการใช้งานและข้อกำหนดของโครงการ
วางแผนเครื่องจักร
เช่น รถขุด รถดันดิน รถเกรดเดอร์ และรถบด ให้เหมาะกับพื้นที่และปริมาณงาน
ถมและบดอัดเป็นชั้น
ดำเนินการตามวิธีการและ Specification ที่กำหนด เพื่อให้ได้คุณภาพตามวัตถุประสงค์ของโครงการ
ตัวอย่างคำนวณงบประมาณถมดิน 1 ไร่
สมมติว่า
- พื้นที่ = 1 ไร่ หรือ 1,600 ตร.ม.
- ต้องการถมสูงเฉลี่ย = 1 เมตร
- ปริมาตรตามแบบ = 1,600 คิว
หากสมมติราคาสำหรับการประเมินเบื้องต้นที่ 200 บาท/คิว
จะได้
1,600 × 200 = 320,000 บาท
แต่ 320,000 บาทไม่ใช่ราคากลางหรือใบเสนอราคาจริง เพราะต้นทุนงานถมดินยังขึ้นอยู่กับแหล่งดิน ระยะทางขนส่ง ชนิดดิน จำนวนรถ สภาพทางเข้า เครื่องจักร การบดอัด และรายละเอียดของโครงการ
การประเมินราคาที่แม่นยำจึงควรสำรวจหน้างานก่อน
Golden Sand ให้บริการงานถมดินและปรับพื้นที่
Golden Sand Construction ให้บริการงานดินและ ถมดินปรับพื้นที่ (Land Filling & Site Preparation) สำหรับงานหลายประเภท เช่น
- ถมดินสร้างบ้าน
- ถมดินสร้างโรงงาน
- ถมดินสร้างโกดัง
- ปรับระดับพื้นที่
- เตรียมพื้นที่ก่อสร้าง
- งานขุดและเคลื่อนย้ายดิน
- งานถนนและลาน
ฐานการดำเนินงานอยู่ในจังหวัดระยอง และสามารถพิจารณารับงานในพื้นที่อื่นทั่วประเทศตามลักษณะ ขนาด และความเหมาะสมของโครงการ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับปริมาณดินถม 1 ไร่
1 ไร่ ถมสูง 1 เมตร ใช้ดินกี่คิว?
ในทางเรขาคณิต 1 ไร่เท่ากับ 1,600 ตร.ม. ดังนั้นถมสูงเฉลี่ย 1 เมตรจะมีปริมาตรตามแบบประมาณ 1,600 คิว ก่อนพิจารณาปัจจัยหน้างานและการบดอัด
1 ไร่ ถมสูง 50 ซม. ใช้กี่คิว?
ประมาณ 3,200 คิว ตามปริมาตรทางเรขาคณิต
ต้องเผื่อดินยุบตัวกี่เปอร์เซ็นต์?
ไม่มีเปอร์เซ็นต์ตายตัวที่ใช้ได้กับดินและโครงการทุกประเภท ควรพิจารณาชนิดวัสดุ ความหนาแน่น ความชื้น วิธีบดอัด และข้อกำหนดของงาน
คำนวณจากจำนวนรถได้ไหม?
ได้เมื่อทราบปริมาณดินต่อเที่ยวที่เชื่อถือได้ แต่สำหรับการวางแผนควรเริ่มจากปริมาตรพื้นที่ก่อน แล้วจึงแปลงเป็นจำนวนเที่ยวรถ
จำเป็นต้องสำรวจระดับก่อนถมไหม?
หากต้องการปริมาณที่แม่นยำ ควรสำรวจระดับ เพราะพื้นที่จริงมักมีความสูงต่ำแตกต่างกัน
สรุป ปริมาณดินถม 1 ไร่ คำนวณอย่างไร?
หลักการเบื้องต้นจำง่ายมาก
1 ไร่ = 1,600 ตารางเมตร**
ดังนั้น
สูง 0.50 เมตร ≈ 800 คิว
สูง 1 เมตร ≈ 1,600 คิว
สูง 1.50 เมตร ≈ 2,400 คิว
สูง 2 เมตร ≈ 3,200 คิว
แต่ตัวเลขเหล่านี้คือ **ปริมาตรตามแบบเบื้องต้น** ไม่ใช่จำนวนดินที่ต้องสั่งจริงโดยอัตโนมัติ
หากต้องการคำนวณสำหรับการก่อสร้างจริง ควรสำรวจระดับพื้นที่ ตรวจสอบชนิดวัสดุ และกำหนดวิธีบดอัดก่อน เพื่อให้สามารถประเมินทั้งปริมาณดิน จำนวนเที่ยวรถ ระยะเวลาทำงาน และงบประมาณได้แม่นยำมากขึ้น

ปรับพื้นที่ก่อนสร้างบ้าน ต้องทำอะไรบ้าง? 7 ขั้นตอนก่อนก่อสร้าง


ต้องการคำนวณปริมาณดินถมสำหรับพื้นที่ของคุณ?
Golden Sand Construction ให้บริการสำรวจ วางแผนงานดิน ถมดิน ปรับระดับ และเตรียมพื้นที่สำหรับบ้าน โรงงาน โกดัง และโครงการก่อสร้าง
ส่งข้อมูลพื้นที่ ขนาดที่ดิน และระดับที่ต้องการถม เพื่อประเมินปริมาณงานเบื้องต้นได้
